[Wylinka] Szczegółowy opis
Artykuł autorstwa "Psycho"
Naskórek, w porównaniu z oskórkiem, jest cienki i w związku z tym nazywa się go podskórkiem (hipodermą). U większości stawonogów jest zbudowany z komórek kostkowych, albo z komórek cylindrycznych. Pomiędzy komórkami właściwymi występują gruczoły jedno- i wielokomórkowe, z których część jest szczególnie aktywna w okresie linienia i stąd nazywa się je gruczołami linkowymi. W naskórku występują także komórki zmysłowe, których wypustki dochodzą do oskórkowych włosków zmysłowych. Naskórek oparty jest na błonie podstawnej, która oddziela go od hemocelu. Wszystkie komórki naskórka są w różnym stopniu zaangażowane w linienie.
Wyróżnia się cztery fazy w tym procesie.
W pierwszej, zwanej przedlinką, pod wpływem określonych hormonów zwiększa się aktywność metaboliczna komórek naskórka, a w tym szczególnie gruczołów linienia. Wyraża się ona m.in. tym, że komórki pokrywają się mikrokosmkami. Produkowane są w tym okresie enzymy rozpuszczające endokutikulę. U skorupiaków ponadto, w przedlince z oskórka zostaje częściowo uwolniony wapń i zwiększa się jego poziom w hemolimfie.
W drugiej fazie występuje rozmiękczenie i upłynnienie endokutikuli przez działanie enzymów proteolitycznych i chitynolitycznych, w wyniku czego zostaje oddzielony stary oksórek od hipodermy. Płyn powstały z oskórka w wyniku działania enzymów, zwany linkowym, może być częściowo wchłonięty przez organizm i zużyty do budowy nowego oskórka.
W trzeciej fazie występuje produkcja substancji na nowy oskórek, a na skutek parcia tej części płynu linkowego, która nie została wchłonięta przez organizm i parcia hemolimfy wypełniającej hemocel, następuje pęknięcie starego oskórka.
W czwartej fazie zachodzi twardnienie nowo powstałego oskórka. Występuje w tej fazie także deponowanie barwników. Świeżo powstały oskórek jest najczęściej bezbarwny, a w czwartej fazie ciemnieje i przyjmuje zabarwienie odpowiednie do zdeponowanych barwników.
